![بیماری کریپتوسپوریدیوزیس](https://dkhf.ir/storage/2024/07/CoralRedModernHowtoTakeCareOfaDogProperlyCarouselInstagramPost4-ezgif.com-png-to-webp-converter.webp)
بیماری کریپتوسپوریدیوزیس
کریپتوسپوریدیوزیس (Cryptosporidiosis) یک بیماری عفونی است که توسط انگل تکسلولی به نام کریپتوسپوریدیوم (Cryptosporidium) ایجاد میشود. این انگل باعث ایجاد عفونت در دستگاه گوارش میشود و میتواند علائم گوارشی شدید، به ویژه اسهال آبکی، را ایجاد کند.
علائم کریپتوسپوریدیوزیس
عفونتی است که معمولاً دستگاه گوارش را تحت تأثیر قرار میدهد و میتواند طیف وسیعی از علائم گوارشی را ایجاد کند. علائم این بیماری معمولاً ۲ تا ۱۰ روز پس از تماس با انگل کریپتوسپوریدیوم ظاهر میشوند. شایعترین علائم کریپتوسپوریدیوزیس شامل موارد زیر است:
علائم شایع
۱. اسهال آبکی:
– شایعترین و مشخصترین علامت. ممکن است بسیار شدید باشد و تا چندین هفته ادامه یابد.
۲. دلدرد و کرامپهای شکمی:
– دردهای متناوب و شدید در ناحیه شکم که معمولاً همراه با اسهال است.
۳. تهوع و استفراغ:
– این علائم میتوانند همراه با اسهال و درد شکمی باشند و باعث کمآبی و خستگی شوند.
۴. تب خفیف تا متوسط:
– افزایش دمای بدن به طور متوسط و در برخی موارد تب شدیدتر.
۵. کاهش وزن:
– به دلیل اسهال مزمن و کاهش اشتها.
۶. احساس خستگی و ضعف:
– به دلیل از دست دادن مایعات و مواد مغذی بدن.
علائم در افراد با سیستم ایمنی ضعیف
افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، مانند بیماران مبتلا به ایدز، بیماران تحت درمانهای شیمیدرمانی، یا افرادی که داروهای سرکوبکننده ایمنی مصرف میکنند، ممکن است علائم شدیدتر و طولانیمدتتری را تجربه کنند:
– اسهال مزمن و شدید که ممکن است به طور مداوم برای ماهها ادامه یابد.
– از دست دادن وزن شدید و کمآبی مفرط که میتواند منجر به بستری شدن در بیمارستان شود.
– عفونتهای منتشره: انگل میتواند به سایر قسمتهای بدن گسترش یابد، مانند مجاری صفراوی، پانکراس، و دستگاه تنفسی.
علائم در کودکان
در کودکان، کریپتوسپوریدیوزیس میتواند باعث:
– سهال شدید و کمآبی که نیاز به مراقبتهای ویژه دارد.
– کاهش اشتها و تغذیه ناکافی که میتواند بر رشد و نمو کودک تأثیر بگذارد.
دوره بیماری
بیشتر افراد سالم بعد از ۱ تا ۲ هفته بهبود مییابند، اگرچه ممکن است علائم در برخی موارد تا چندین هفته ادامه یابد. در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، بیماری ممکن است مزمن شود و نیاز به درمان طولانیمدت داشته باشد.
مراجعه به پزشک
اگر علائم زیر را تجربه کردید، باید به پزشک مراجعه کنید:
– اسهال خونین
– تب بالا (بیش از ۳۸.۵ درجه سانتیگراد)
– درد شدید شکم
– علائم کمآبی شدید مانند خشکی دهان، کاهش ادرار، سرگیجه، و ضعف شدید
– کاهش وزن شدید و مداوم
با مشاوره پزشکی و درمان مناسب، میتوان علائم کریپتوسپوریدیوزیس را کنترل و درمان کرد.
همهگیری کریپتوسپوریدیوزیس
میتواند در مناطقی با بهداشت عمومی ضعیف، دسترسی محدود به آب آشامیدنی تمیز، و محیطهای تجمعی مانند مهدکودکها و خانههای سالمندان رخ دهد. این انگل معمولاً از طریق آب و غذای آلوده یا تماس با سطوح آلوده منتقل میشود. در زیر به عوامل و شرایطی که منجر به همهگیری کریپتوسپوریدیوزیس میشود پرداخته شده است:
عوامل و شرایط مؤثر در همهگیری
۱. آب آلوده:
– آلودگی منابع آب آشامیدنی با انگل کریپتوسپوریدیوم میتواند منجر به شیوع وسیع این بیماری شود. این آلودگی میتواند ناشی از پسابهای صنعتی، فاضلابهای شهری، و فضولات حیوانی باشد.
۲. استخرها و منابع آبی آلوده:
– استفاده از استخرهای عمومی که به درستی کلرینه نشدهاند، یا تماس با آبهای آزاد آلوده مانند رودخانهها و دریاچهها میتواند باعث شیوع بیماری شود.
۳. غذای آلوده:
– مصرف میوهها و سبزیجات شسته نشده یا مواد غذایی آمادهای که به درستی پخته نشدهاند، میتواند منجر به انتقال انگل شود.
۴. مراکز تجمعی:
– در مکانهایی مانند مهدکودکها، مدارس، خانههای سالمندان، و کمپهای پناهندگی، احتمال انتقال بیماری بیشتر است به دلیل نزدیکی و تماس بیشتر افراد با یکدیگر.
۵. سیستم ایمنی ضعیف:
– افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، مانند بیماران مبتلا به ایدز، بیماران تحت شیمیدرمانی، یا افرادی که داروهای سرکوبکننده ایمنی مصرف میکنند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری و شیوع آن هستند.
نمونههایی از همهگیری کریپتوسپوریدیوزیس
۱. همهگیری میلواکی (۱۹۹۳):
– در شهر میلواکی ایالت ویسکانسین آمریکا، بیش از ۴۰۰,۰۰۰ نفر به دلیل آلودگی آب آشامیدنی به کریپتوسپوریدیوم مبتلا شدند. این بزرگترین شیوع آبآلوده گزارششده در ایالات متحده است.
۲. شیوع در استخرهای شنا:
– موارد متعددی از شیوع بیماری در استخرهای شنا و پارکهای آبی گزارش شده است که به دلیل عدم کلرینه کردن کافی آب استخرها بوده است.
اقدامات پیشگیری و کنترل همهگیری
۱. بهبود کیفیت آب آشامیدنی:
– تصفیه و کلرینه کردن آب آشامیدنی برای از بین بردن انگلها.
۲. آموزش بهداشت فردی:
– آموزش مردم در مورد شستشوی دستها با آب و صابون، به ویژه پس از استفاده از توالت و قبل از تهیه غذا.
۳. نظارت بر استخرها و منابع آبی عمومی:
– کلرینه کردن مناسب استخرها و نظارت دقیق بر کیفیت آب.
۴. رعایت بهداشت در تهیه و مصرف غذا:
– شستشوی دقیق میوهها و سبزیجات و پخت کامل مواد غذایی.
۵. مراقبت ویژه در مراکز تجمعی:
– اتخاذ تدابیر بهداشتی خاص در مهدکودکها، مدارس، خانههای سالمندان و سایر مراکز تجمعی.
راههای انتقال
از طریق مصرف آب و غذای آلوده یا تماس با سطوح آلوده به انگل منتقل میشود. این انگل به ویژه در محیطهای مرطوب و آبی به خوبی زنده میماند. راههای رایج انتقال شامل موارد زیر هستند:
– آب آشامیدنی آلوده: به ویژه در مناطقی که سیستم تصفیه آب به درستی عمل نمیکند.
– استخرها و منابع آبی آلوده: تماس با آب استخرهای شنا، رودخانهها و دریاچههای آلوده.
– غذای آلوده: مصرف میوهها و سبزیجات شسته نشده یا غذای آمادهای که به درستی پخته نشده است.
– تماس با حیوانات آلوده: به ویژه حیوانات مزرعهای و حیوانات خانگی.
– تماس فرد به فرد: به خصوص در محیطهای با بهداشت ضعیف مانند مهدکودکها و خانههای سالمندان.
پیشگیری
نکات زیر را رعایت کنید:
– آب آشامیدنی تمیز مصرف کنید: از آبهای بطریشده یا آبهایی که به درستی تصفیه شدهاند، استفاده کنید.
– بهداشت دستها را رعایت کنید: پس از استفاده از توالت، قبل از تهیه و مصرف غذا، و پس از تماس با حیوانات، دستها را به خوبی با آب و صابون بشویید.
– غذاها را به درستی بشویید و بپزید: میوهها و سبزیجات را به خوبی بشویید و غذاها را به طور کامل بپزید.
– احتیاط در استفاده از استخرها: از شنا در استخرهایی که بهداشت آنها مشکوک است خودداری کنید و مطمئن شوید که استخرها به درستی کلرینه شدهاند.
درمان
بیماری خودمحدودشونده که اصولا بدون نیاز به درمان خاصی بهبود مییابد. اما در برخی موارد، به ویژه در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، ممکن است نیاز به درمان پزشکی باشد. روشهای درمان شامل موارد زیر هستند:
– جلوگیری از کمآبی بدن: مصرف مایعات فراوان برای جایگزینی مایعات از دست رفته از طریق اسهال.
– داروهای ضد اسهال: در برخی موارد، پزشک ممکن است داروهای ضد اسهال تجویز کند.
– آنتیپارازیتها: در موارد شدیدتر، به ویژه در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، ممکن است نیاز به مصرف داروهای ضد پارازیت مانند نیتازوکسانید (Nitazoxanide) باشد.
افراد در معرض خطر
– افراد با سیستم ایمنی ضعیف: مانند بیماران مبتلا به ایدز، بیماران تحت درمانهای شیمیدرمانی یا افرادی که داروهای سرکوبکننده ایمنی مصرف میکنند.
– کودکان و سالمندان.
– مسافران به مناطق با بهداشت ضعیف.
با رعایت اصول بهداشتی و مراقبتهای لازم، میتوان از ابتلا به کریپتوسپوریدیوزیس جلوگیری کرد و در صورت بروز علائم، با مشاوره پزشکی مناسب درمانهای لازم را دریافت کرد.
نتیجهگیری
کریپتوسپوریدیوزیس میتواند به سرعت در محیطهای خاصی گسترش یابد و باعث شیوع گسترده بیماری شود. با اتخاذ اقدامات پیشگیرانه مناسب، بهبود بهداشت عمومی و آموزش مردم میتوان از شیوع این بیماری جلوگیری کرد و کنترل آن را تسهیل نمود.
سلامت باشید.