![کرم روده و درمان آن](https://dkhf.ir/storage/2024/06/SalmonIllustratedHugYourCatDaySocialMediaGraphic1-ezgif.com-png-to-webp-converter-2-scaled.webp)
کرم روده و درمان آن
کرمهای روده (یا انگلهای رودهای) از طریق مصرف غذا، آب آلوده و تماس با سطحهای آلوده یا حتی از طریق نیش حشرات وارد بدن شوند. متداولترین انواع کرمهای روده شامل کرمهای گرد (آسکاریس)، کرمهای پهن (تنیا)، و کرمهای سنجاقی (کرمک) هستند. درمان کرمهای روده معمولاً شامل داروهای ضد انگل است.
کرم روده چیست؟
کرمهای روده، نوعی انگل هستند که در دستگاه گوارش انسان و حیوانات زندگی میکنند. کرمهای روده میتوانند مشکلات متعددی برای سلامتی ایجاد کنند، از جمله مشکلات گوارشی، ضعف عمومی و دیگر علائم ناراحتکننده. در زیر به برخی از انواع متداول کرمهای روده اشاره میشود:
انواع کرمهای روده
۱. کرمهای گرد (آسکاریس):
– از طریق مصرف تخمهای میکروسکوپی موجود در خاک یا مواد آلوده وارد بدن میشوند.
– میتوانند در روده کوچک زندگی کنند و به طول چندین سانتیمتر برسند.
۲. کرمهای پهن (تنیا یا کرمهای نواری):
– این کرمها از طریق مصرف گوشت نیمه پخته یا خام حیوانات آلوده منتقل میشوند.
– میتوانند به طول چندین متر برسند.
– علائم شامل کاهش وزن، ضعف و مشکلات گوارشی است.
۳. کرمهای سنجاقی (کرمک):
– عمدتاً کودکان را آلوده میکنند و از طریق تخمهای میکروسکوپی که از طریق دستها به دهان، منتقل میشوند.
– باعث خارش شدید در ناحیه مقعد به ویژه در شبها میشوند.
چرخه زندگی کرمهای روده
شامل مراحل مختلفی است که به کرمها امکان میدهد تا در میزبان خود رشد و تکثیر کنند. این چرخه معمولاً شامل مراحل تخم، لارو و بالغ است و ممکن
است در داخل بدن میزبان یا در محیط خارجی (مانند خاک یا آب) رخ دهد.
چرخه زندگی کرمهای گرد (آسکاریس)
- تخمها:
تخمهای آسکاریس توسط مدفوع فرد آلوده به محیط آزاد میشوند. این تخمها در خاک مرطوب و گرم بالغ میشوند و عفونی میگردند.
-
ورود به بدن:
انسانها با بلعیدن تخمهای عفونی از طریق آب و غذای آلوده به این کرمها مبتلا میشوند.
-
رشد لاروها:
تخمها در روده باریک باز شده و لاروها خارج میشوند. لاروها از طریق دیواره روده به جریان خون وارد میشوند و به ریهها میروند.
- مهاجرت لاروها:
لاروها در ریهها رشد کرده و سپس به گلو مهاجرت میکنند، جایی که مجدداً بلعیده میشوند و به روده بازمیگردند.
-
کرم بالغ:
در روده باریک، لاروها به کرمهای بالغ تبدیل میشوند که تخمگذاری میکنند و چرخه را از نو آغاز میکنند.
چرخه زندگی کرمهای پهن (تنیا)
- تخمها و لاروها:
از طریق مدفوع انسان یا حیوان آلوده به محیط منتقل میشوند. این تخمها توسط حیوانات (مانند گاو یا خوک) بلعیده میشوند.
-
کیستهای لارو:
تخمها در بدن حیوان باز شده و لاروها در عضلات حیوان تشکیل کیست میدهند.
- ورود به بدن انسان:
انسانها با خوردن گوشت نیمه پخته یا خام حیوانات آلوده به کیستها مبتلا میشوند.
-
رشد کرم بالغ:
کیستها در روده انسان باز شده و به کرمهای بالغ تبدیل میشوند که در روده زندگی کرده و تخمگذاری میکنند.
- تخمها:
تخمهای جدید از طریق مدفوع به محیط منتقل میشوند و چرخه از نو آغاز میشود.
چرخه زندگی کرمهای سنجاقی (کرمک)
- تخمها:
انتقال توسط مدفوع به محیط
-
ورود به بدن:
تماس مستقیم با سطح آلوده یا از طریق بلعیدن وارد بدن می شوند.
-
رشد لاروها:
در روده باریک باز شده و به روده بزرگ مهاجرت میکنند.
-
کرم بالغ:
در روده بزرگ تخمگذاری میکنند. تخمها میتوانند به ناحیه مقعد مهاجرت کرده و خارش ایجاد کنند.
-
انتقال تخمها:
خارش ناحیه مقعد باعث میشود فرد تخمها را به دستهای خود منتقل کرده و از طریق تماس مستقیم یا غیرمستقیم (مانند ملحفهها) به محیط منتقل کند، که چرخه را از نو آغاز میکند.
علائم و عوارض
علائم عمومی کرمهای روده
۱. درد شکم:
یکی از علائم شایع عفونت کرمهای روده درد شکم است که ممکن است متناوب یا مداوم باشد.
۲. نفخ و گاز:
کرمها میتوانند باعث ایجاد گاز و نفخ در شکم شوند.
۳. اسهال یا یبوست:
تغییرات در عادات رودهای مانند اسهال یا یبوست میتواند نشانهای از عفونت باشد.
۴. تهوع و استفراغ:
در برخی موارد، کرمهای روده میتوانند باعث تهوع و استفراغ شوند.
۵. خستگی مفرط:
احساس خستگی و ضعف عمومی بدون دلیل مشخص.
۶. کاهش وزن بدون دلیل:
کاهش وزن غیرمنتظره و بدون تغییر در رژیم غذایی یا فعالیت بدنی.
علائم خاص بر اساس نوع کرم
کرمهای گرد (آسکاریس)
– سرفه و تب:
در مراحل اولیه عفونت، لاروهای آسکاریس ممکن است به ریهها مهاجرت کرده و باعث سرفه و تب شوند.
– انسداد روده:
در صورت عفونت شدید، تعداد زیادی از کرمها میتوانند باعث انسداد روده شوند.
کرمهای پهن (تنیا)
– درد شکم: ممکن است به صورت درد مبهم و مداوم باشد.
– کاهش وزن شدید: به دلیل جذب مواد مغذی توسط کرم.
– قطعات کرم در مدفوع: مشاهده قطعات کوچک کرم در مدفوع.
کرمهای سنجاقی (کرمک)
– خارش شدید ناحیه مقعد: به ویژه در شبها که میتواند خواب فرد را مختل کند.
– تحریک پوستی: خارش مداوم ممکن است باعث التهاب و تحریک پوستی در ناحیه مقعد شود.
عوارض احتمالی
۱. کمخونی:
برخی از کرمهای روده مانند کرمهای قلابدار میتوانند باعث کمخونی شوند، زیرا خون میزبان را میمکند.
۲. سوء تغذیه:
کرمها میتوانند مواد مغذی را از غذا جذب کنند، که منجر به سوء تغذیه به ویژه در کودکان میشود.
۳. انسداد روده:
عفونتهای شدید میتوانند باعث انسداد روده و مشکلات جدی دیگر شوند.
۴. عفونتهای ثانویه:
خارش مداوم و خاراندن ممکن است باعث عفونتهای پوستی ثانویه شود.
۵. التهاب و آسیب به اندامها:
در برخی موارد، کرمها میتوانند به اندامهای داخلی مانند کبد، ریهها و مغز آسیب برسانند.
تشخیص
– آزمایش مدفوع:
شایعترین روش تشخیص عفونت کرمهای روده بررسی نمونه مدفوع برای شناسایی تخمها یا قطعات کرم است.
– آزمایش خون:
ممکن است برای بررسی علائم کمخونی یا عفونت مورد استفاده قرار گیرد.
– تصویربرداری:
در موارد خاص، پزشک ممکن است از تصویربرداری (مانند اشعه ایکس یا سونوگرافی) برای تشخیص استفاده کند.
درمان
به نوع کرم و شدت عفونت دارد.
درمان کرمهای روده معمولاً شامل داروهای ضد انگل است. برخی از این داروها عبارتند از:
- مبندازول (Mebendazole): برای درمان کرمهای گرد و کرمک استفاده میشود.
- آلبندازول (Albendazole): برای درمان انواع مختلف کرمهای روده از جمله کرمهای گرد و تنیا.
- پرازیکوانتل (Praziquantel): بیشتر برای درمان کرمهای پهن مانند تنیا استفاده میشود.
پیشگیری
- شستن دستها با آب و صابون بعد از استفاده از توالت و قبل از خوردن غذا
- پختن کامل انواع گوشت
- شستن دقیق میوهها و سبزیجات با آب سالم
- استفاده از آب آشامیدنی
با رعایت این نکات بهداشتی و درمان به موقع، میتوان از عوارض جدی ناشی از کرمهای روده جلوگیری کرد.
سلامت باشید.